پیدایش کمیتههای حسابرسی مشتکل از اعضای غیر موظف هیات مدیره برای نظارت بر وظیفه حسابرسی داخلی، استقلال حسابرسان داخلی را افزایش داده است. هر چه پیوند کمیته حسابرسی و واحد حسابرسی داخلی قویتر باشد، احتمال تامین استقلال و در نتیجه، حفظ بیطرفی حسابرسان داخلی در عملیات حسابرسی و گزارشگری بیشتر خواهد شد.
کمیته حسابرسی دست کم باید مسئولیت نظارت بر استخدام، ترفیع و حقوق و مزایای رییس حسابرسی داخلی را عهدهدار باشد. نظارت بر شکلگیری عملیاتی واحد حسابرسی داخلی از مسئولیتهای عمده کمیته حسابرسی است، روشها، استانداردها و دستورالعملهای حسابرسی نیز باید به تایید و تصویب کمیته حسابرسی برسد.
حسابرسان مستقل در مقایسه با حسابرسان داخلی
«حسابرسی مستقل» به معنای حسابرسی صورتهای مالی است که توسط موسسات مستقل حسابرسی انجام میشود. هدف اصلی این گونه حسابرسیها، اثبات درستی صورتهای مالی است. هیات مدیره برای انجام این کار با یک موسسه مستقل حسابرسی، قرارداد منعقد میکند. موسسه حسابرسی، یک واحد تجاری جدا و مستقل از سازمانی است که حسابرسی میکند. حسابرسانی که این گونه حسابرسی را انجام میدهند. حسابرسان مستقل نامیده میشوند.
حسابرسی داخلی نوعی حسابرسی است که توسط حسابرسان حرفهای در استخدام سازمان مورد حسابرسی انجام میشود. اگرچه حسابرسان داخلی برای حفظ بیطرفی وظایف خود را به گونهای مستقل از فعالیتها و عملیات سازمان مورد حسابرسی انجام میدهند اما اصطلاح حسابرسان مستقل تنها به حسابرسان برگیرنده همه جنبههای عملیاتی سازمان در تمام سطوح مسئولیت میباشد. اما حسابرسان مستقل اساساً به سیستم حسابداری مالی و تنها آن بخش از فعالیتهای سازمان میپردازند که به گونهای مستقیم اثر با اهمیتی بر صورتهای مالی دارد.
برخی سازمانها در سالهای اخیر مایل پیدا کردهاند تا به جای استخدام حسابرسان داخلی از خدمات موسسات مستقل حسابرسی استفاده کنند. این کار را استفاده از منابع برون سا زمانی گویند. گرچه کارهایی که توسط این گونه حسابرسان برون سازمانی انجام میشود حسابرسی داخلی به معنای واقعی نمیباشد اما از آنجا که این کار از هر جهت به جز رابطه استخدامی تقریباً در همه زمینهها همانند است بیشتر صاحبنظران حرفه هر دو را حسابرسی داخلی گویند.
فعالیتهای حسابرسی داخلی را میتوان در دو طیف گسترده 1- جزیی از سیستم کنترل داخلی و 2- کمک در امر حسابرسی صورتهای مالی در نظر گرفت. حسابرسی داخلی به عنوان بخشی از سیستم کنترل داخلی تاکید اصلی این کتاب است.
طیف دوم مسئولیت حسابرسی داخلی به درخواست سازمان از حسابرسان داخلی برای همکاری در امر حسابرسی مستقل صورتهای مالی بستگی دارد. این حسابرسی مستقل معمولاً تنها تا جایی به سیستم کنترل داخلی میپردازد که بتواند مبنایی برای اتکا بر سیستم حسابداری به منظور ارائه مطلوب صورتهای مالی مورد رسیدگی بدست آورد.
استاندارد حسابرسی شماره 65 انجمن حسابداران رسمی آمریکا مقرر میدارد که حسابرسان مستقل برای توجیه اعتماد خود به کار حسابرسان داخلی در انجام دادن حسابرسیهای مالی مستقل باید دو ویژگی 1- صلاحیت حرفهای و کاردانی و 2- بیطرفی حسابرسان داخلی را ملاک کار خود قرار دهند. مسئولیت حسابرسی داخلی را که در این فصل بحث میشود کس انی باید بپذیرند که در بکارگیری روشها و تکنیکهای حسابرسی، ماهرند و درباره کنترلهای داخی نگرشی جامع و وسیع دارند. چنین افرادی صلاحیت همکاری در انجام حسابرسی مستقل مالی سازمان را دارند بعلاوه واحد حسابرسی داخلی همچنانکه در بالا گفته شد با حفظ استقلال خود از عملیات و فعالیتهای سازمان بیطرفی حسابرسان داخلی را افزایش میدهد.
حسابرسان داخلی حسابرسی مستقل صورتهای مالی را هدایت و سرپرستی نمیکنند. هر گونه صورتهای مالی که براساس قانون اوراق بهادار مصوب 1934 به بورس اوراق بهادار ارائه میشود باید توسط حسابرسان مستقل حسابرسی شود. نقش حسابرسان داخلی در این زمینه کمک به حسابرسان مستقل برون سازمانی است.
حسابرسان داخلی میتوانند حسابرسان مستقل را از انجام دادن بساری از کارهایشان بی نیاز کنند. استفاده حسابرسان مستقل از ارزیابیهای حسابرسان داخلی از کنترلهای وجوه نقد حسابهای دریافتنی. حسابهای پرداختنی و سایر عملیات مالی نمونههایی از این گونه کارهاست. از آنجا که ارزیابی سیستم کنترل داخلی مالی از مراحل نخستین کار حسابرسی مستقل است بنابراین کار حسابرسان داخلی در ارتباط با آزمون سیستم کنترل داخلی برای حسابرسان مستقل با ارزش میباشد.
چنانچه حسابرسان مستقل بتوانند از کار حسابرسان داخلی استفاده کنند هزینههای حسابرسی صورتهای مالی اغلب به میزان قابل توجهی کاهش مییابد. حسابرسان مستقل برای اتکا بر کار حسابرسان داخلی کار آنان را مورد بررسی و آزمون قرار میدهند.
گاه ممکن است از حسابرسان داخلی خواسته شود تا در انجام حسابرسی صورتهای مالی با حسابرسان مستقل همکاری کنند اما برخی از حسابرسان داخلی از انجام این کار خودداری میکنند زیرا معتقدند که کار اصلی آنان در مقایسه با کار حسابرسی صورتهای مالی از اولویت و اهمیت بیشتری برخوردار است. واحدهای حسابرسی داخلی که کیفیت کارشان بالاست اغلب ارزش حسابرسی عملیاتی را برای مدیریت بیش از ارزش حسابرسی صورتهای مالی میدانند
آرمان پرداز خبره
شرکت آرمان پرداز خبره بیش از 30 سال سابقه فعالیت در زمینه حسابداری و حسابرسی و خدمات مشاوره مالی و مالیاتی